Cúng Cô Hồn Đúng Cách Và Những Điều Cần Lưu Ý Khi Cúng

0
327

Cúng cô hồn là một truyền thống từ lâu của ông bà ta để lại. Hiện nay việc cúng này vẫn còn truyền lại và được tiếp nối qua nhiều thế hệ. Đây là một hình thức mang nhiều ý nghĩa và cũng có những điều cần lưu ý riêng.

1. Cúng cô hồn là gì?

Cúng cô hồn được hiểu là nghi lễ dành riêng cho những linh hồn chết oan. Những linh hồn này sống lang thang và không có nơi nương tựa. Đặc biệt họ vẫn không được siêu thoát mà vẫn còn vất vưởng trên thế gian. Đây còn được xem là một hình thức từ lâu đời và gắn liền văn hóa của người Việt Nam.

Tín ngưỡng của người Việt và người Đông Nam Á nói chung có rất nhiều kỳ lạ. Trong đó thì con người chúng ta sẽ có hai phần xác và hồn. Khi sống hai phần này sẽ kết hợp lại với nhau và hòa làm một. Nhưng khi chết thì hồn sẽ rời khỏi xác. 

Sau đó phần xác sẽ bị phân hủy nhưng hồn lại luôn tồn tại. Sẽ có những người được đầu thai sang kiếp khác. Nhưng sẽ có một số lại bị đẩy xuống địa ngục làm quỷ đói và quấy nhiễu dương gian. 

Vì thế cúng cô hồn đã được ra đời. Nó sẽ giúp an ủi phần nào những linh hồn lang thang hay chết oan. Để họ cũng được hưởng đồ cúng, hương hoa khi ở trần gian. Bên cạnh đó nghi thức này còn có ý nghĩa xua đi xui xẻo cho bản thân và gia đình. 

2. Ý nghĩa cúng cô hồn

cúng cô hồn
Ý nghĩa của việc cúng

Cúng cô hồn có nguồn gốc từ đất nước Trung Hoa. Theo truyền thuyết thì từ mùng 2 đến mùng 7 âm lịch hàng năm là thời điểm ma quỷ trở lại. Vào thời điểm này Diêm Vương sẽ mở cửa Quỷ Môn Quan. Đến ngày 15 thì đóng cửa và các vong hồn phải trở lại địa ngục. 

Như vậy tính từ ngày 2 đến ngày 14/7 âm lịch thì các cô hồn sẽ được xá tội. Theo nhiều người hiểu thì đây cũng là thời điểm chúng quay lại quấy phá người dân. Nên dân gian sẽ sắm cỗ để cúng các cô hồn đói khát, không nhà cửa. 

Ngoài ra nó cũng có ý nghĩa sẽ giúp những linh hồn lang thang được no nê. Họ cũng sẽ bớt tủi thân khi trở lại địa ngục. 

Sẽ có nhiều người nghĩ rằng cúng cô hồn là một hình thức dị đoan. Nhưng điều này là hoàn toàn không đúng. Những ý nghĩa của nó đủ để cho thấy sự nhân văn cao đẹp. Nó giống như tư tưởng chung của ngày xá tội vong nhân. Dù có tội ác hay phải chịu trừng phạt gì thì họ cũng nên có 1 ngày xá tội cho vơi bớt đau đớn, tủi cực. 

Tuy nhiên có một số lưu ý đó là tháng 7 âm lịch vẫn có lễ Vu Lan báo hiếu. Nên khi tiến hành cúng cô hồn, gia đình phải cúng Phật, thần linh và gia tiên trước cả. 

3. Thời gian, địa điểm cúng

3.1 Thời gian cúng cô hồn

Ông bà ta khi xưa đã có những thời điểm riêng phù hợp cho hình thức cúng cô hồn. Lễ sẽ thường diễn ra vào giờ Dậu từ 17 giờ đến 19 giờ. 

Lý do bởi vì các linh hồn trở về từ âm phủ rất yếu ớt, họ sẽ không chống chọi lại được ánh sáng mặt trời. Bên cạnh đó theo thuyết ngũ hành âm dương thì giờ Dậu là thời điểm nhập nhoạng. Có nghĩa là ánh sáng lúc sáng lúc tối nên các cô hồn sẽ ăn uống được.

Ban ngày ánh sáng quá mạnh sẽ khiến các cô hồn bị thương, yếu ớt. Chúng không thể chống chọi với mặt trời nên không hưởng thụ lễ vật được. 

3.2 Địa điểm cúng

Cúng cô hồn bắt buộc phải được làm ngoài nhà. Bạn có thể cúng ở ngoài trời hoặc trước cửa nhà, vỉa hè, ngã ba,… Tuyệt đối không được làm lễ cúng trong nhà nhé. Quan niệm của người xưa nếu làm trong nhà nghĩa là rước vong vào nhà.

Gia chủ khi cúng sẽ đọc các bài văn cúng hoặc khấn Nôm theo tâm nguyện. Kết thúc bài văn sẽ có lời để “tiễn vong” đi, không lẩn quẩn ở lại nhà gia chủ. Rải muối, gạo ra đường, sân. Kèm theo đó vàng mã, quần áo cũng được đốt cho vong lên đường về âm giới. 

Còn những gia đình không có điều kiện để cúng mâm cúng cô hồn riêng sẽ có cách khác. Đó là sau khi hoàn thành lễ cúng cho Phật và gia tiên có thể lấy chút gạo và muối. Sau đó rải ra cửa và rắc 4 phương 8 hướng. Đây như một nghi thức bố thí các linh hồn. 

4. Chuẩn bị cúng cô hồn

cúng cô hồn
Chuẩn bị gì khi cúng rằm tháng 7

Cũng giống như những loại lễ khác, khi cúng cô hồn cũng cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Bạn sẽ cần những lễ vật vào các dịp cúng sau:

4.1 Mâm cúng ngày mùng 2 và 16

4.1.1 Ý nghĩa

Theo quan niệm của người Việt thì mùng 2 và 16 chính là giúp cho việc kinh doanh thuận lợi. Nên vào những ngày này gia chủ sẽ thường chuẩn bị mâm lễ tươm tất để cúng cô hồn nhằm xua tan vận xấu. Và lễ này sẽ thường được những người tham gia kinh doanh buôn bán thực hiện. 

Mặt khác thì hình thức này cũng giống như hối lộ nhằm xua tan vận hạn. Sau đó kích cho tài lộc và may mắn cho việc kinh doanh của gia chủ. 

Thời gian cúng cho lễ này là vào 11 giờ đến 13 giờ cùng ngày. Hoặc cũng có thể là vào chiều tối. Mâm cúng sẽ là những món chay, nhưng cũng có gia đình chuẩn bị lễ vật mặn. Tùy theo từng vùng miền mà mâm lễ cúng cô hồn sẽ có sự khác nhau. 

4.1.2 Chuẩn bị

  • Đầu tiên phải có giấy áo, tiền bạc và vàng mã cho cô hồn.
  • Sau đó là chút tiền mặt. Bạn có thể dùng tiền có mệnh giá nhỏ thôi để cúng.
  • Bình hoa được chưng kỹ lưỡng và đầy đủ màu sắc.
  • Đĩa trái cây có 5 loại quả khác nhau. Mà 5 loại quả đó phải có màu sắc không được trùng nhau.
  • Bỏng, kẹo, ngô, bánh, khoai và sắn luộc
  • Các nguyên liệu để rải như muối, gạo
  • Chén chè nhỏ
  • Một tô cháo nhỏ tượng trưng cho phước lành gia chủ chia sẻ với các linh hồn. 
  • Đường thẻ
  • Mía để nguyên vỏ hoặc chặt từng khúc khoảng 15cm.
  • 3 chén nước 
  • 3 cây nhang
  • 5 chiếc bát và 5 đôi đũa

Trong trường hợp nếu cúng ngày mùng 2 và 16 vào tháng 7 âm lịch thì mâm cúng không nên quá cầu kỳ. Nó cần được đơn giản hơn nhiều so với mâm cúng rằm tháng 7. Như đã nói ở trên thì mâm cúng đã thay đổi theo từng vùng miền. Không cần thiết phải quá giống nhau nhưng trái cây, cháo, nhang, hoa quả, nến cần phải đầy đủ. 

4.2 Mâm cúng rằm tháng 7

cúng cô hồn
Nên mua gì khi cúng?

4.2.1 Ý nghĩa

Như đã đề cập ở trên thì đây lễ cúng cô hồn ở nhiều nơi. Các chùa sẽ hay làm vào buổi chiều tối trong ngày. Thời gian này các cô hồn mới có thể lên nhận đồ gia chủ cúng cho. 

Khi cúng thì không nên cúng xôi, gà hay đồ mặn. Vì nếu là đồ mặn thì các cô hồn sẽ phát sinh lòng tham thêm. Nhưng hiện giờ thì điều này đã thay đổi để phù hợp hơn với từng nhà. Vị trí mâm cũng phải được đặt ở ngoài sân và không nên đặt trong nhà. 

4.2.2 Chuẩn bị

  • 1 đĩa muối gạo
  • Cháo trắng nấu loãng thành 12 chén. Hoặc bạn cũng có thể thay bằng 3 vắt cơm
  • 12 cục đường thẻ
  • Áo giấy, tiền vàng mã. 
  • Tiền thật nhưng hãy dùng mệnh giá nhỏ thôi nhé.
  • Mía để nguyên vỏ và chặt thành từng khúc nhỏ khoảng 15cm.
  • Một số loại bánh kẹo
  • Bỏng ngô, ngô luộc, sắn luộc và khoai lang luộc.
  • Hoa, quả có 5 loại với 5 màu sắc khác nhau
  • 3 ly nước nhỏ
  • 3 cây nhang
  • 2 ngọn nến nhỏ

Bạn không nên cúng xôi, gà hay đồ mặn trong dịp này. Rải tiền vàng ra mâm và để 4 hướng Đông, Tây, Nam, Bắc. Mỗi hướng sẽ có 3 – 5 – 7 cây hương.

Sở dĩ cháo được lưu ý là cháo loãng bởi vì dân gian ta quan niệm rất rõ ràng. Những linh hồn bị đày đọa sẽ mang một thực quản nhỏ hẹp. Vì thế không thể nuốt được thức ăn bình thường của chúng ta. 

5. Cách khấn cúng

Cũng như lễ cúng khác, cúng cô hồn cũng có những bài cúng riêng. Khi cúng thì gia chủ sẽ đứng ở giữa của mâm. Khi cúng phải chắp tay lên ngang trán để khấn. Trước khi khấn phải vái trước 3 cái. Sau đó đọc bài khấn các cô hồn. Tiếp theo lạy 4 lạy và vái thêm 3 vái nữa.

Khẩn chính là lời trình với tổ tiên chúng ta. Nội dung sẽ có liên quan đến tên người quá cố cùng ngày tháng năm dương và âm lịch. Bên cạnh đó cũng có tên địa phương mình ở, tên gia chủ và người thân. Tiếp theo bạn sẽ nói ra lý do cúng và lời cầu nguyện về việc mình mong ước. 

Bên cạnh mâm cúng cô hồn chỉnh chu thì bài văn khấn cũng quan trọng không kém. Những bài văn này nên chuẩn bị chỉnh chu thì việc cúng mới nhanh chóng và suôn sẻ được.

6. Lưu ý khi cúng cô hồn

  • Sau khi cúng cô hồn xong thì bạn đừng nên mang các đồ cúng vào trong nhà và để bọn trẻ lấy được. Khi cúng xong chúng ta cũng sẽ gạo và muối tung ra các hướng. Nên đứng trong nhà tung ra chứ không tung ngược lại vào nhà. 
  • Khi cúng thì gia chủ cũng nên ăn mặc chỉnh tề và không mặc quần áo cộc tay. Như vậy sẽ thể hiện được sự thành kính của gia chủ với tổ tiên và cô hồn. 
cúng cô hồn
Lưu ý khi bắt đầu cúng
  • Khi cúng thì nên hạn chế không nên để trẻ con và phụ nữ mang thai hay người già lại gần. Những người này có khí khá yếu nên dễ bị cô hồn trêu chọc và quấy rối. 
  • Khi rải tiền vàng ra mâm nên rải cả 4 hướng Đông, Tây, Nam, Bắc.
  • Trong dân gian có khá nhiều quan niệm về thắp hương. Ông bà ta cho rằng thắp hương nên thắp theo số lẻ 1, 3, 5, 7, 9. Đây là những số đại diện cho tính dương để tưởng nhớ đến người đã khuất. Những số này cũng dùng để dâng cúng lễ vật với tổ tiên. Kèm theo đó là ước mong sức khỏe, may mắn và mọi sự suôn sẻ. 

Kết luận

Lễ cúng cô hồn là một tập tục khá phổ biến của Việt Nam vào tháng 7 âm lịch. Ngoài việc xua tan xui xẻo thì nó còn có nhiều ý nghĩa nhân văn hơn. Vì vậy bạn đã hiểu được tại sao lễ cúng này lại khá được coi trọng rồi chứ?

Hy vọng qua bài viết trên bạn sẽ có được những thông tin cần thiết để thực hiện lễ cúng  hoàn hảo. Qua đó cũng sẽ xua được xui xẻo và đạt được nhiều may mắn trong cuộc sống. 

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây