Vitamin K2: Tác Dụng, Nguồn Thực Phẩm Và Các Điều Cần Lưu Ý

0
143

Nhiều người vẫn chưa biết vitamin K2 là gì dù nó được các chuyên gia dinh dưỡng cho là ảnh hưởng nhiều đến xương, canxi và điều hòa hệ thống tim mạch. Khác với đa số loại vitamin, nó không thể có qua thực phẩm chức năng. vitamin K2 quan trọng như thế nào hãy cùng Elipsport tìm hiểu.

1. Vitamin K là gì?

Vitamin K thực chất là một nhóm hợp chất, được chia thành 2 dạng chính bao gồm:

  • Vitamin K1: hay có tên khoa học là Phylloquinone, đây là dạng chính và tồn tại phổ biến nhất của vitamin K. Nó chủ yếu xuất hiện trong các loại rau xanh và thực vật. Nó có không ít công dụng cho cơ thể con người, nhưng trong bài viết này chúng ta sẽ bàn về loại vitamin hiếm và nhiều lợi ích hơn sau đây.
  • Vitamin K2: hay có tên khoa học là Menaquinone, xuất hiện một cách khiêm tốn bên trong protein động vật và các thực phẩm lên men. Vi khuẩn trong ruột người cũng tạo ra một lượng nhỏ vitamin K2. Có rất nhiều nhóm vitamin K2, MK-4 và MK-7 là quan trọng nhất.
vitamin k2
Vitamin K là gì?

2. Vitamin K2 khác gì vitamin K1

Công dụng của vitamin K như một coenzyme, một loại enzyme cần thiết để tổng hợp các protein liên quan đến quá trình cầm máu (máu đông) và chuyển hóa canxi thành xương, và các chức năng sinh lý khác.

Từ phần nguồn gốc của 2 loại vitamin K1 và K2 ta có thể dễ dàng biết giữa chúng sẽ có sự khác biệt. Vitamin K1 thường tìm thấy ở thực vật và khó hấp thụ vào bên trong cơ thể con người (chỉ hấp thụ 10% hàm lượng vitamin K1). Ngược lại, mức hấp thụ vitamin K2 tốt hơn hẳn khi so với vitamin K1. Nguyên nhân là từ nguồn gốc thực phẩm, vitamin K2 được tìm thấy trong thức ăn chứa mỡ nên việc tiêu hóa cũng dễ dàng.

Đồng thời, nhóm vitamin K2 có chuỗi liên kết dài hơn so với vitamin K1. Chính điều này đã dẫn tới thời gian tuần hoàn sinh học của vitamin K2 lâu hơn, cho phép nó được tiêu hóa tốt hơn ở các mô khác nhau trong cơ thể.

Nhờ vào sự khác biệt trên và nhiều giả thuyết khác, các nhà nghiên cứu tại tổ chức khoa học nổi tiếng ở Phần Lan (International Science and Health Foundation) đã chứng minh được vitamin K2 ảnh hưởng rất nhiều đến quá trình chuyển hóa xương và tim mạch.

3. Tác dụng của vitamin K2

Nãy giờ chúng ta chỉ nghe thấy nó ảnh hưởng nhiều tới xương và tim mạch”. Nhưng nó ảnh hưởng như thế nào, thiếu nó sẽ ra sao thì Elipsport sẽ nói tới ngay sau đây.

3.1 Vitamin K2 đối với sức khỏe tim mạch

Ngoài mỡ trong máu, hiện tượng đọng canxi trong thành mạch cũng là nguyên nhân giảm chất lượng quá trình vận chuyển máu. Vitamin K2 giảm đi đáng kể nguy cơ mắc phải những căn bệnh tim mạch và cải thiện sức khỏe tim tổng thể.

Dựa trên một nghiên cứu vào năm 2015, vitamin K2 kích hoạt một loại protein để có thể ngăn chặn canxi tạo cặn trong thành mạch máu. Điều này giúp giảm đi khả năng mắc bệnh cao huyết áp, đột quỵ. Ngoài ra, có các phát hiện cho thấy rằng một chế độ ăn uống giàu vitamin K2 tự nhiên có thể giảm đi nhiều nguy cơ mắc bệnh mạch vành.

Nghiên cứu Rotterdam dựa trên kết quả từ 4807 đàn ông và phụ nữ khi kết hợp bữa ăn với vitamin K2 (ít nhất 32µg mỗi ngày), không dùng K1. Đã có một kết quả đáng ngạc nhiên! Sau 8 năm áp dụng chế độ ăn này sẽ giúp giảm 50% độ vôi hóa động mạch, 50% nguy cơ tim mạch và 25% tử vong do mọi nguyên nhân.

3.2 Đối với sức khỏe xương

3.2.1 Hệ xương

Tuy trong giới khoa học vẫn còn nhiều luồng ý kiến khác nhau về vai trò của vitamin K2 đối với xương của cơ thể con người. Nhưng một tác dụng không thể bàn cãi đó là nó đã giúp giảm đi nguy cơ gãy xương.

Nó thúc đẩy mật độ khoáng chất giúp xương khỏe mạnh bằng osteocalcin đã carboxyl hóa, một loại protein liên kết canxi với xương.

vitamin k2
Vitamin K2 giúp xương chắc khỏe hơn

Một nghiên cứu vào năm 2019 đã tìm hiểu về tác động của việc bổ sung MK-4 (một trong hai nhóm vitamin K2 quan trọng nhất) ở 29 phụ nữ sau mãn kinh. Những người phụ nữ này đều đã có bệnh án về gãy xương hông hoặc nén đốt sống.

Kết quả cho thấy việc uống 5 miligram MK-4 mỗi ngày giúp hàm lượng osteocalcin chưa bị carboxyl hóa giảm đi dưới mức “ổn”. Nghĩa là vitamin K2, MK-4 đã góp phần không nhỏ để làm cho xương có nhiều canxi hơn để rồi chắc khỏe hơn.

3.2.2 Răng miệng

Khi các bác sĩ và nha sĩ thảo luận về lợi ích của vitamin K, họ thường đề cập đến lợi ích sức khỏe của vitamin K1, mà NIH mô tả là dạng vitamin phổ biến. Nó mạnh hơn, ít độc hơn và tác dụng nhanh hơn. Nhưng vitamin K2 cũng có những lợi ích của nó.

Mặc dù cần tiến hành nhiều nghiên cứu hơn về nó và vai trò của nó trong khoang miệng. Nhưng số nghiên cứu trên động vật đã cho thấy rằng nó có thể đốn một vai trò trong việc giảm nguy cơ thưa răng.

Nhờ MK-4 mà chúng ta có được osteocalcin đã carboxyl hóa và chính loại protein này đã điều hòa quá trình trao đổi chất với xương cũng như là ngà răng của bạn.

Cùng với vitamin A, D3, để mang canxi đến răng và xương của bạn hấp thụ bình thường. Người ta cũng tin rằng vitamin K2 làm chậm tốc độ rụng răng khi về già.

3.3 Đối với quá trình đông máu

vitamin k2
Vitamin K2 ảnh hưởng tới đông máu

Máu khó đông (hemophilia), bệnh rối loạn máu đông, được biết tới như là một trong những căn bệnh cực kỳ nguy hiểm vì tỷ lệ điều trị thành công không cao. Nhưng phương pháp để phòng ngừa thì không hề khó.

Vitamin K2 có liên quan tới các loại protein tham gia vào quá trình làm đông máu. Đông máu không phải là nguyên nhân chính của nghẽn mạch máu. Đông máu giúp vết thương không chảy máu liên tục, cầm được máu, tránh tử vong chỉ vì vết xước nhỏ.

Nếu không có vitamin K2, cơ thể không thể sản xuất prothrombin, một yếu tố đông máu cần thiết cho quá trình đông máu và chuyển hóa xương. Thiếu vitamin K2 trầm trọng có thể gây ra các vấn đề về bầm tím và chảy máu vì máu sẽ lâu đông hơn.

4. Có thể bổ sung vitamin K2 bằng cách nào?

Trong một bữa ăn thông thường, một chế độ ăn đầy đủ chất dinh dưỡng thường sẽ chứa đủ số lượng vitamin K1. K2 thì ngược lại, số lượng chỉ bằng 1 phần 10 khi so sánh với K1. Khi vào đường ruột số ít vitamin K1 được chuyển hóa thành K2 nhưng vẫn không đáng kể. Do đó, chúng ta có thể được nhiều lợi ích hơn khi hấp thụ trực tiếp vitamin K2.

Để bổ sung vitamin K2 chuyên sâu cho cơ thể, chúng ta hãy tập trung vào nguồn gốc của nó. K2 có ở thực phẩm lên men, loại thức ăn này không được khuyến nghị sử dụng hàng ngày.

Thịt nạc và những thực phẩm có ít mỡ được chế biến từ động vật không có nhiều vitamin K2. Nhóm MK-4 xuất hiện chủ yếu ở động vật, còn các nhóm từ MK-5 đến MK-14 thì chỉ có ở đồ ăn thức uống lên men mà thôi.

5. Món ăn có hàm lượng vitamin K2 cao

Ta đã biết được thực phẩm lên men, thịt nội tạng và các sản phẩm từ sữa nhiều chất béo chứa một lượng khá lớn vitamin K2. Chúng ta có một danh sách các món ăn tiêu biểu để thêm vào thực đơn cho một ngày đủ chất dinh dưỡng (tham khảo):

  • Đậu natto, món đậu nành lên men truyền thống của Nhật Bản.
  • Dưa bắp cải.
  • Các sản phẩm từ sữa, đặc biệt là phomai cứng.
  • Gan và các loại thịt nội tạng khác.
  • Thịt bò.
  • Thịt heo.
  • Lòng đỏ trứng.
  • Da gà.
  • Cá béo, chẳng hạn như cá hồi.

6. Lượng tiêu thụ khuyến nghị mỗi ngày

Theo Văn phòng chế độ ăn uống (ODS) khuyến cáo mỗi ngày, chúng ta nên tiêu thụ một lượng vitamin K bằng 120 microgram cho đàn ông trưởng thành và 90 microgram cho phụ nữ. Không có một chỉ dẫn chính xác nào đối với vitamin K2 cho tới thời điểm hiện tại. Chi tiết:

vitamin k2
Bảng tiêu thụ vitamin K hằng ngày

7. Biểu hiện thiếu hụt vitamin K2

Theo như ODS cho rằng trẻ sơ sinh và những người bị chứng rối loạn hệ tiêu hóa, chẳng hạn như viêm loét đại tràng, celiac có khả năng bị thiếu vitamin K2 nhiều hơn.

Sự thiếu hụt nghiêm trọng sẽ làm tăng thời gian đông máu, khiến người bệnh dễ bị bầm tím và chảy máu và tăng nguy cơ xuất huyết.

Sự thiếu hụt cũng có thể làm giảm quá trình khoáng hóa xương, có thể dẫn đến loãng xương.

Một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến mức vitamin K2 trong cơ thể. Ví dụ như là các đợt kháng sinh kéo dài có thể tiêu diệt vi khuẩn đường ruột sản sinh ra vitamin K2.

Đôi khi cũng xuất hiện ở những người đã dùng qua thuốc chống đông họ warfarin. Đối với những người này thì việc hỏi ý kiến bác sĩ về lượng vitamin cần tiêu thụ mỗi ngày là cực kỳ quan trọng, điều này sẽ giúp cân bằng lại sự thiếu sót.

8. Tổng kết

Chúng ta có tổng cộng 2 dạng vitamin K: vitamin K1 và vitamin K2.

Trong đó:

  • K1 chủ yếu có ở thực vật, rau xanh và nó là nguồn cung cấp vitamin K chính.
  • K2 được cơ thể hấp thụ tốt hơn (đặc biệt là nhóm MK-7) khi nó chủ yếu xuất hiện ở mỡ động vật, nội tạng, thực phẩm lên men, sữa. Đậu nành lên men, natto, là một ví dụ. Vi khuẩn sống trong đường ruột con người cũng tạo ra một lượng không ít K2.

Cả hai dạng vitamin K đều cần thiết cho quá trình đông máu và sức khỏe của xương. Tuy nhiên, vitamin K2 cũng có thể bảo vệ chống lại một số dạng ung thư và bệnh tim nhờ vào khả năng carboxyl hóa các osteocalcin.

Lời khuyên

Không dễ để tìm thấy trường hợp thiếu hụt vitamin K2 và hầu hết mọi người đều nhận đủ vitamin này từ chế độ ăn uống hằng ngày của họ. Một số tình trạng tiêu hóa kém dưới mức trung bình có thể làm tăng nguy cơ thiếu hụt. Tuy nhiên, những người có những tình trạng này nên nói chuyện với bác sĩ của họ trước khi dùng thực phẩm chức năng.

Những người hiện đang dùng thuốc làm loãng máu, chẳng hạn như warfarin, không nên bổ sung vitamin K2 mà không hỏi ý kiến bác sĩ trước. Sự thay đổi đột ngột về nồng độ vitamin K2 có thể tác động đến tác dụng chống đông máu của warfarin và dẫn đến các biến chứng nguy hiểm.

Để có thể biết rõ thêm về tình trạng sức khỏe hiện tại của cơ thể, chúng ta có thể đi tới các bệnh viện, phòng khám đa khoa uy tín để khám sức khỏe định kỳ.

Mong rằng bài viết trên đã mang tới cho người đọc nhiều thông tin bổ ích và có thể ứng dụng nó để có được một đời sống và sức khỏe lành mạnh.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây